در طب سنتی شهرستان پارس آباد گیاهان زیر به روشهایی که ذکر شده است مورد استفاده درمانی قرار می گیرند.

توت فرنگی: استفاده از ماسک میوه توت فرنگی برای درمان لکه ها و جوش صورت مفید است و این گیاه در فصل بهار می روید.


پونه: برگ و گل پونه به صورت دم کرده ضد سرفه و خلط آور است و برای درمان عفونت، درمان درد دندان، سردرد، سرماخوردگی، بی اختیاری ادراری، عفونت ریوی و مثانه مورد استفاده قرار می گیرد. جوشانده و دم کرده برگ و دانه برای درمان عفونت دندان، لثه، گوش و کلیه مفید است. جوشانده برگ و ساقه برای درمان عفونت های داخلی، سوختگی پوستی و شستن زخم مورد استفاده درمانی قرار می گیرد. عرق پونه و مصرف خام برگ پونه برای درمان سرفه، گلو درد و درد مثانه موثر است. این گیاه در فصل بهار و تابستان در دامنه کوه و کنار جویبارها می روید.


آویشن: آویشن ضدعفونی کننده، ضد میکروب و ضد قارچ است. دم کرده ساقه، برگ و گل آویشن مقوی معده، ضد سرفه، قاعده آور، اشتها اور و آرام بخش است و برای سرماخوردگی، تقویت معده، رفع تب، تقویت اعصاب، بهبود بیماری های ریوی و رفع خستگی در طب سنتی کاربرد دارویی دارد. در پخت غذا نیز از این گیاه استفاده می شود. فراورده های این گیاه به صورت عصاره، شربت و عرق آویشن موجود بوده و مورد استفاده مردم قرار می گیرد. این گیاه در ارتفاعات و مناطق کوهستانی در فصل بهار و تابستان رویش دارد.


گل گاوزبان: دم کرده گل این گیاه آرامبخش، مسکن، ادرارآور، نشاط آور و برطرف کننده درد سینه است و در درمان بیماری­ های خانم­ ها، عفونت سینه، تقویت قلب و اعصاب و رفع افسردگی مفید  است. این گیاه در فصل بهار در کوهها می ­روید.


نعناع: مصرف برگ ، گل و ساقه  نعناع به صورت دم کرده و خام برای برطرف کردن نفخ معده،  دل درد، دل پیچه، اسهال، استفراغ، تقویت معده و عفونت روده مفید است همچنین مصرف خام برگ و گل نعناع برای خوشبو کردن غذا و دهان نیز موثر است. معمولاً برگهای این گیاه بعد از خشک کردن و بحالت پودر درآوردن مورد استفاده قرار می­گیرد و دارای خواصی مانند اشتها اور، نشاط آور و مقوی معده است. عرق نعنا و دم کرده برگ آن برای درمان دل پیچه و نفخ  مفید است. در فصل بهار در مغان در دامنه کوهها می روید.


گل ختمی: مصرف گل این گیاه به صورت دم کرده برای برطرف کردن درد سینه، سردرد، سرفه، عفونت سینه، رفع ناراحتی معده، درمان سرما خوردگی، عفونت ریوی، گرفتگی صدا، رفع التهاب مثانه، ناراحتی عصبی، درد های عضلانی و درمان آسم در طب سنتی توصیه می ­شود. همچنین دم کرده این گیاه ملین است و برای برطرف کردن شوره سر نیز مفید می ­باشد. در فصل بهار در مناطق کوهستانی می ­روید.


بابونه: دم کرده گل بابونه برای ریزش مو، درمان عفونت های دردناک، رفع افسردگی، رفع سردردهای عصبی، کمردردهای عصبی و منظم کردن قاعدگی مفید است. همچنین دم کرده گل این گیاه دارای خاصیت تقویت کنندگی، نیروبخشی، آرامبخشی، مسکن و ضد سرطان است. جوشانده و دم کرده برگ و گل برای رفع درد گوش، درد کمر مفید بوده و خاصیت اشتها آوری نیز دارد. دم کرده برگ این گیاه برای درمان بی­ اشتهایی، تشنج کودکان، درد دندان و خونریزی ها مفید است. مصرف میوه بابونه به صورت خام و دم کرده مقوی مغز، تسکین دهنده سردرد و میگرن است. این گیاه در فصل تابستان در دامنه کوهها و دشتها می ­روید.


چای کوهی (توک لوجه یا گل احمد): گل ­های این گیاه به صورت دم کرده برای رفع عفونت کاربرد دارد و در فصل بهار در نواحی کوهستانی در کنار تخته سنگ ها می ­روید. 


آدامس خام یا سقز: جویدن سقز که از شیره درختان حاصل می ­شود، برای برطرف کردن نفخ معده مفید است. همچنین برای درمان کمر درد، آدامس خام را  آب کرده و بر روی کمر می ­مالند.


عناب: برگ و میوه عناب به صورت دم کرده و خیساندن در آب برای درمان درد کلیه توصیه می ­شود.


پیاز: برای درمان سرماخوردگی غده پیاز به روش های جوشاندن، کبابی، آب پز و مصرف خام کاربرد دارد. مصرف پیاز به صورت خام ادرار آور، ضدعفونی کننده، کاهنده فشارخون، چربی خون و قند خون است.


حنا: مصرف برگ حنا به صورت خیساندن در آب برای درمان سردرد، ریزش مو، شفافیت چشم، روشن کردن پوست و نرم کردن پوست موثر است. جوشانده برگ حنا ضدقارچ و ضد میکروب است. این گیاه در فصل بهار رویش دارد.


گل محمدی: دم کرده گل محمدی آرامبخش، ضد افسردگی و مسکن درد است، باعث افزایش میل جنسی در زنان می شود و برای برطرف کردن بوی بد دهان و خوشبو کردن دهان مفید است. دم کرده برگ، گل و دانه برای درمان عفونت، تب و تپش قلب مفید است.


گزنه: دم کرده برگ گزنه برای کاهش قند خون در بیماران مبتلا به دیابت، سرماخوردگی، رفع تنگی نفس، تقویت لثه، ازدیاد شیر مادر، رفع سوزش مجاری ادرار، دفع سنگ کلیه و عفونت پروستات مفید است. غرغره کردن با دم کرده برگ این گیاه برای رفع عفونت و ورم لوزه ها و زبان کوچک مفید است و مصرف دم کرده برگ خاصیت خلط اوری نیز دارد. جوشانده و دم کرده برگ، ریشه و دانه گزنه برای رفع عفونت مجاری ادراری و دفع سنگ صفرا مفید است و تصفیه کننده خون نیز می باشد. جوشانده برگ و ریشه گزنه برای درمان بیماری ­های پروستات و دفع سموم بدن مفید است. مصرف برگ گزنه به صورت خام یا استفاده در غذا ها برای درمان عفونت توصیه می ­شود. این گیاه در فصل بهار و تابستان روی تپه ها، ارتفاعات واغلب در کنار جویبار در جاهای مرطوب رشد می ­کند.


به:  دم کرده دانه به برای رفع تنگی نفس و درمان درد سینه مفید بوده و خلط آور است. مصرف دانه به نیز به صورت خیسانده در آب برای زخم معده و عفونت معده مفید است. دم کرده برگ به برای درمان سرماخوردگی، بیماری قلب، درمان سرفه و عفونت سینه و تقویت قلب مورد استفاده قرار می ­گیرد.


شلغم: مصرف خام و جوشانده ریشه و دانه شلغم برای درمان آسم، سرفه­ های شدید، تسکین درد های مفاصل و نقرس مفید است. ریشه غده ­ای شلغم به صورت جوشانده و مصرف خام برای درمان سرما خوردگی موثر است. آب پز کردن ریشه شلغم برای رفع سرفه، تحکیم استخوان و پایین آوردن قند خون در افراد دیابتی مورد استفاده دارویی قرار می­گیرد. شلغم در فصل پاییز برداشت می شود.


ترخون: برگ و ساقه ترخون به صورت دم کرده خاصیت اشتها آوری دارد. مصرف خام برگ برای درمان زخم و جوش دهان مفید است و برطرف کننده ترشی معده نیز است. همچنین مصرف برگ برای درمان ناراحتی های معده، روده و کلیه مفید است.


آلوئه ورا: استفاده از برگ این گیاه به صورت خام برای درمان بیماری ­های پوستی و برای شادابی پوست مورد استفاده قرار می ­گیرد و این گیاه به عنوان گیاه زینتی در خانه ها نگهداری می­ شود.

زیتون: مصرف میوه زیتون به صورت خام یا خیساندن در آب برای رفع یبوست، دفع سنگ کیسه صفرا، درمان فشارخون، قند خون و نارسایی کبدی در طب سنتی مورد استفاده قرار می ­گیرد. روغن زیتون برای دفع سنگ کیسه صفرا و تقویت لثه مفید است. دم کرده برگ زیتون دفع کننده سنگ کیسه صفرا و ضد کرم است. این درخت در مناطق گرمسیری رویش دارد و در پارس آباد که گرمسیری است، زیتون پرورش داده می ­شود. زیتون به صورت روغن و ترشی هم مصرف می ­شود.

هندوانه ابوجهل (کوبر): برای برطرف کردن سردرد، میوه این گیاه به صورت خام، جوشاندن و خیساندن در آب در طب سنتی مورد استفاده قرار می­ گیرد. میوه این گیاه خاصیت ضد انگل و ضد نفخ داشته و برای درمان زخم ­های عفونی مفید است. علاوه براین مسهل و کاهنده شدید قند خون است و با احتیاط باید مصرف شود و مخلوط با عسل مورد استفاده قرار می گیرد. از میوه های این گیاه معمولاً ترشی تهیه می  شود و در صنعت داروسازی نیز کاربرد دارد. ریشه و میوه این گیاه مصرف دارویی دارد و مخصوصاً در درمان طحال کاربرد داد. این گیاه به صورت موضعی و خوراکی مصرف می شود و مصرف بیش از 3 گرم به صورت خوراکی موجب سوراخ شدن طحال می شود و باید با احتیاط مصرف شود. این گیاه در بهار و تابستان در مغان رویش دارد.

لیموشیرین: مصرف لیموشیرین برای برطرف کردن سرماخوردگی بسیار مفید است.

لیموترش: مصرف میوه لیموترش سفید کننده طبیعی صورت و دندان است. این گیاه در شمال این گیاه می روید.

زرشک: میوه زرشک کاربرد دارویی دارد. مصرف میوه زرشک به صورت خام یا دم کرده برای برطرف کردن درد، ورم و زخم معده مفید است. مقوی کبد و ضد تشنج است و در درمان عفونت ­های میکروبی کاربرد دارد. مصرف میوه برای چربی خون، ورم روده ها و گلو درد عفونی مفید است و در فصل تابستان در اطراف ییلاق رویش دارد.


زعفران: گل زعفران کاربرد دارویی دارد و نحوه مصرف بدین ترتیب است که ابتدا گلها خیسانده شده و سپس دم می ­شود. این گیاه خاصیت ضد درد، ضد تشنج، نشاط اور، مقوی مغز و آرامبخشی دارد و در غذاها نیز استفاده می شود.


غازایاغی: مصرف خام برگ این گیاه برای درمان بیماری­ های کلیوی مفید است و خاصیت ضد تشنج و ادرار آوری دارد. جوشانده و دم کرده برگ و ساقه این گیاه معرق، محرک معده و ضد تشنج است.  این گیاه در فصل بهار و تابستان در دامنه کوه و تپه ها رویش دارد.


آب تره (بولاغ اوتی): برگ، ساقه و دانه این گیاه برای درمان بیماری دیابت، روماتیسم و دفع سنگ مثانه کاربرد دارد. این گیاه در فصول مختلف در کنار جویبار ها و در مسیر جریان آب می­ روید.


نسترن (گیلدیک): میوه به صورت جوشانده، دم کرده و مصرف خام برای دفع سنگ مثانه و کلیه و فشار خون مفید و موثر است. جوشانده گل و میوه در درمان عفونت کلیه و دفع سنگ کلیه مفید است. دم کرده گل برای بیماران دیابتی و دفع سنگ های کلیوی مفید است. دم کرده گل و میوه تقویت کننده قلب، اعصاب، معده و کلیه است. این گیاه به صورت درختچه  معمولاً اطراف مغان در کوه ها می روید و در فصل تابستان و پاییز به ثمر می ­رسد.


پنیرک: برگ و گل این گیاه به صورت دم کرده برای رفع یبوست، کاهش آبریزش بینی، عفونت مثانه، اسهال خونی و رفع سرفه های شدید در طب سنتی مورد استفاده قرار می ­گیرد. همچنین برای درمان دمل، قرار دادن ضماد پنیرک روی محل موثر است و خاصیت درمانی دارد. همچنین دم کرده و جوشانده برگ و ساقه برای رفع سرفه های مزمن، سینه درد و عفونت مفید است، خاصیت خلط آوری دارد و به صورت آب پز نیز استفاده می شود.


جعفری: مصرف خام و دم کرده برگ جعفری برای درمان کم خونی، دفع سنگ کیسه صفرا، درمان مشکلات قاعدگی در خانم ها، درمان آسم، رفع سرفه و سوء هاضمه مفید است.


کشمش: کشمش معمولاً برای کم خونی مفید است.


اسفناج: برگ و ساقه اسفناج معمولا در غذاها مورد استفاده قرار می ­گیرد و برای رفع کم خونی، عفونت و تقویت روده مفید است. دانه اسفناج برای از بین بردن باکتری و رفع سردرد مفید است و نحوه مصرف بدین ترتیب است که باید دانه ها سوزانده شوند و مورد استفاده دارویی قرار بگیرند. مصرف برگ، ساقه و گل این گیاه خاصیت ضد سرطانی دارد و در درمان بیماری گواتر نیز موثر است.


آفتابگردان: برگ و گل آفتابگردان به صورت دم کرده مسکن درد است. مصرف خام دانه آفتابگردان برای رفع سرگیجه و پایین آوردن چربی خون مفید است.


چایر: دم کرده برگ این گیاه برای درمان دل درد و عفونت کاربرد دارد و دم کرده ساقه باز کننده عروق است. این گیاه در فصل پاییز در مغان رویش دارد.


چوغان: دم کرده و جوشانده ساقه و برگ این گیاه برای درمان عفونت های زنانه و عفونت رحم مفید است. و در تابستان در تابستان در اطراف مغان می روید.

چای سبز: دم کرده برگ چای سبز برای لاغری، درمان بیماری های قلبی و عروقی مفید است و خاصیت آرامبخشی و ضدسرطانی نیز دارد.

هفت گیاه: دم کرده برگ این گیاه برای رفع عفونت موثر است.

چهارتخم: خیساندن دانه­ های چهارتخم در آب و مصرف آن برای برطرف کردن سرفه و رفع گرفتگی صدا مفید است.

سیاه دانه: مصرف دانه این گیاه به صورت دم کرده برای درمان سرفه، عفونت، استفراغ خونی و ازدیاد شیر کاربرد دارد. همچنین مصرف خام دانه برای درمان بیماری های روده ای مفید است. در مراتع سرسبز در تابستان می روید.

ترنجین: مصرف ترنجین به صورت خیس شده در آب برای برطرف کردن زردی مفید است.


مازو: دانه آن خاصیت درمانی دارد و برای رفع درد گلو، کمر و زانو مفید است و به دو صورت جوشانده و خیسانده در آب مصرف می شود. مصرف دانه این گیاه به صورت خام برای رفع درد دندان استفاده می شود و برای عفونت نیز موثر است.


بومادران: جوشانده گل این گیاه برای دفع سنگ کلیه و درمان عفونت کلیه و درمان ضعف بدن مفید است. دم کرده گل ضد انگل و ضد نفخ است. دم کرده برگ این گیاه برای تقویت قلب، اعصاب و برطرف کردن کم خونی مفید است و همچنین دم کرده برگ و گل برای درمان عفونت رحم و درمان ضعف عضله قلب مورد استفاده قرار می ­گیرد. جوشانده و دم کرده برگ و گل ضد تشنج بوده و برای قطع خونریزی بینی و درمان بواسیر مفید است. دم کرده ساقه و گل گیاه ضدعفونی کننده است. در بهار و تابستان در اطراف مغان می روید.


شنبلیله: دم کرده و جوشانده دانه شنبلیله برای تقویت مو و کاهش قند خون مفید است. همچنین مصرف خام دانه این گیاه برای کاهش قند خون در افراد مبتلا به دیابت، رفع تب و سرفه خاصیت درمانی دارد.  این گیاه همچنین خاصیت ضد سرطانی نیز دارد.


به لیمو: دم کرده برگ آرام بخش، نشاط آور و تنظیم کننده فشار خون است.


خارخسک: دم کرده برگ خارخاسک برای دفع سنگ کلیه و مثانه، درمان کم خونی و رفع عفونت های کلیه کاربرد دارد. جوشانده و دم کرده برگ و دانه برای رفع سنگ کلیه، مثانه، عفونت رحم و ناتوانی جنسی و افزایش قوای جنسی در مردان مفید است. دم کرده میوه و دانه برای درمان مشکلات کلیوی مورد استفاده قرار می گیرد. در اطراف مغان در بهار و تابستان می روید.


چیله داغی: ریشه آن برای درمان شکستگی و زخم و عفونت مفید است و ریشه بصورت خام استفاده می شود. برای درمان شکستگی و ترمیم استخوان مخلوط ریشه این گیاه را با پی روی محل شکستگی قرار می ­دهند. در کوه در فصل بهار می روید.


رزماری: دم کرده ریشه رزماری برای رفع دل درد و تسکین درد مورد استفاده قرار می ­گیرد و مصرف ساقه بصورت دم کرده و خام برای سرماخوردگی مفید است. این گیاه در مغان می روید.


سویا: دانه های خام سویا خاصیت تب بری و سم زدایی دارد. در پارس آباد کشت می شود.


دم اسب: مصرف جوشانده ساقه دم اسب برای رفع گلودرد مفید است.


خاکشیر: مصرف دانه های این گیاه به صورت جوشانده و خیسانده در آب برای درمان زخم و جراحت و دفع سنگ کلیه و رفع تب موثر است. همچنین این گیاه خاصیت ادرار آوری نیز دارد. در مغان و مناطق کوهستانی می روید.


چغندر: آب پز کردن ریشه چغندر برای تقویت کلیه و التیام زخم در طب سنتی کاربرد دارویی دارد. مصرف برگ و میوه چغندر به صورت پخته شده خاصیت آرامبخشی و تنظیم فشار خون دارد. چغندر در اوایل پاییز برداشت می ­شود.


ریحان: دم کرده و جوشانده برگ ریحان خاصیت تب بر و ضد تشنج دارد و برای درمان سینه درد، سردرد، سرگیجه و میگرن مفید است. دم کرده دانه برای رفع گرمازدگی موثر است. مصرف دانه به صورت دم کرده و خیس شده در آب برای تقویت روده مفید است.


زردچوبه: این گیاه برای درمان التهاب لثه مفید است. نحوه مصرف بدین ترتیب است که ریزوم این گیاه بعد از دم کردن به صورت غرغره مورد استفاده قرار می­ گیرد.


نارگیل: مصرف میوه نارگیل برای التیام زخم ­های بدن، تقویت دستگاه هاضمه و کبد مفید و موثر است. شیره نارگیل برای رفع درد مثانه، تقویت حافظه و درمان بیماری ­های پوستی موثر است.


سیب زمینی: این گیاه برای درمان سوختگی مفید است، بدین ترتیب که برگ و میوه سیب زمینی بعد از بحالت پودر درآوردن، در محل سوختگی قرار می ­دهند. برای زیبایی و لطافت پوست ماسک سیب زمینی مفید است، بدین ترتیب که سیب زمینی رنده شده را با گلاب مخلوط کرده و به صورت ماسک استفاده می شود.


شوید: مصرف ساقه شوید به صورت خام مقوی معده و ضد تشنج است. مصرف خام برگ شوید برای دفع سنگ مثانه و رفع سکسکه مفید است. مصرف دانه کاهنده چربی خون و مقوی معده است. دم کرده برگ برای چربی خون و لاغری مفید است و خاصیت ضدنفخ نیز دارد.


باقلا: برگ و گل باقلا به صورت جوشانده برای درمان رماتیسم، سنگ مثانه و سنگ کلیه مفید است.


فلفل سیاه و سفید : مصرف پودر میوه فلفل سفید و سیاه برای درمان درد معده مفید است و خاصیت ضد سرطانی نیز دارد.


هویج: مصرف خام ریشه هویج برای تقویت بینایی و درمان بیماری ­های کلیوی مفید است.


میخک: دم کرده گل میخک مسکن، ضد سرفه، ضد اسم و التیام دهنده سوختگی ­هاست. عرق میخک و جوشانده گل میخک برای برطرف کردن سردرد، از بین بردن تب و پیشگیری از سکته مفید است. روش دیگر کاربرد این گیاه اینست که گل­ های این گیاه با گلاب و آب خیسانده شود و مورد استفاده قرار گیرد.


بارهنگ (باغایارپاغی): دم کرده برگ و دانه این گیاه برای عفونت های خارجی و خارش بدن کاربرد دارویی دارد. همچنین نحوه دیگر مصرف این گیاه به صورت پودر می ­باشد.


تمشک: دم کرده برگ تمشک برای درمان بیماران دیابتی مفید است. مصرف خام میوه تمشک در درمان تب، رماتیسم و خونریزی رحمی تاثیر دارد. در مناطق مرطوب در اواخر تابستان محصول می­ دهد.


کرفس: دم کرده برگ کرفس برای درمان بیماری ­های دستگاه گوارش، آسم، تقویت اعصاب، روماتیسم و دفع سنگ کلیه موثر است. دانه کرفس به صورت پودر شده برای درمان آرتریت روماتوئید مفید است. مصرف ساقه این گیاه به صورت ترشی و پخته صفرابر و درمان کننده ورم کلیه است. دم کرده دانه ضد چاقی، تصفیه کننده خون و برای رماتیسم مفید است. این گیاه کشت می شود و در تابستان در مغان می روید.


خیار: دم کرده و مصرف خام دانه خیار برای درمان بیماری های کلیه، مثانه و روده مفید است و خاصیت قاعده آوری نیز دارد. میوه خیار برای پوست مفید است.


کاهوی وحشی: مصرف خام برگ این گیاه مقوی اعصاب و ضدعفونی کننده معده است.


کاهو: مصرف خام برگ کاهو برای تسکین اعصاب، هضم غذا و رفع تب موثر است. مصرف میوه و دانه کاهو به صورت دم کرده و خام برای درمان کم خونی و رفع سردرد و تب مفید است و مقوی کلیه، کبد و پوست است. 


بولاغ اوتی: مصرف خام برگ این گیاه برای تقویت معده سودمند است. مصرف خام ساقه و برگ ضد انگل و ضد نفخ است و برای قند خون نیز مفید است.


سیر: مصرف خام سیر برای درمان روماتیسم و عفونت موثر است و پایین آورنده کلسترول خون، قند، فشار خون، چربی و برطرف کننده اسهال خونی است. همچنین خاصیت ضد مسمومیت و ضد سرطان نیز دارد. سیر در مغان کشت می شود.


زنجبیل: دم کرده ریزوم این گیاه برای درمان درد معده و اسهال و  تقویت قوای جنسی مفید است.


آج خرچه: میوه این گیاه برای عفونت مفید است و معمولاً به بینی مالیده می ­شود.


شاهتره: دم کرده برگ این گیاه خلط آور، تصفیه کننده خون و ضد سرطان است. دم کرده ساقه و گل نیز درمان کننده یرقان و تصفیه کننده خون است.


سیب:  برای برطرف کردن بوی بد دهان خوردن پوست سیب توصیه می ­شود.


بنفشه: دم کرده گل برای درمان سرفه، یبوست، سردرد، ورم لثه و جوش مفید است دم کرده برگ و گل ضد سرفه و خلط آور است و برای درمان سرماخوردگی، عفونت گلو، روماتسیم و اسهال خونی مفید است. همچنین دم کرده برگ این گیاه تصفیه کننده خون است و برای رفع جوش های صورت نیز موثر است. بو کردن این گیاه نیز خاصیت دارویی دارد. در بهار و تابستان در مراتع سبز یافت می شود.


گشنیز: مصرف خام برگ این گیاه برای برطرف کردن درد شکم، استفراغ، تهوع مفید است. جوشانده دانه برای درمان قند خون و مصرف خام دانه مقوی، ضد تشنج و تقویت کننده روده است.


کاکائو: مصرف دانه کاکائو به صورت خیس شده در آب نرم کننده پوست است و در صابون سازی نیز استفاده می­ شود.


کنجد: مصرف خام و یا پودر دانه کنجد برای تقویت حافظه مفید است.


گردو: جوشانده برگ گردو برای افراد مبتلا به بیماری قند و تنظیم فشار خون مفید است و دم کرده برگ و ریشه و مصرف میوه برای درمان فشارخون، قند خون و تب کاربرد دارد.


رازیانه: عرق رازیانه و مصرف خام دانه رازیانه یا مصرف مخلوط آن با عرق شیرین بیان برای رفع اختلالات تنفسی کاربرد دارد. دم کرده دانه ضدعفونی کننده مجاری ادراری است و در تنظیم قاعدگی نیز مفید است. مصرف دانه این گیاه به صورت جوشانده و خام اشتها آور، افزایش دهنده شیر مادران و دفع کننده سنگ کلیه و مثانه است. جوشانده و دم کرده دانه آن برای تقویت کلیه، روده، معده و تخمدان مفید است و خاصیت ضد نفخ نیز دارد. دم کرده دانه و مصرف دانه بصورت پودر شده برای درمان سو هاضمه، آسم، عفونت ­ها و آرامش اعصاب مفید است.


بیدمشک: مصرف عرق بیدمشک و مصرف خام گل این گیاه برای تقویت قلب و رفع بی خوابی موثر است. جوشانده گل مقوی قلب، ضد سرفه ، ضد نفخ و خاصیت آرامبخشی دارد.


انگور: مصرف خام هسته انگور برای تصفیه خون، تقویت بینایی و تقویت اعصاب مفید است. میوه انگور سیاه خاصیت ضد قارچ دارد و حاوی ویتامین است.


زیره سبز: مصرف دانه این گیاه به صورت خام و جوشانده در درمان تنگی نفس و چاقی مفید است و خاصیت ضد انگل دارد. همچنین خیساندن دانه زیره در آب و مصرف عرق زیره برای رفع نفخ معده و لاغری مفید است. این گیاه در مناطق کوهستانی در فصل بهار رویش دارد.


زیره سیاه: مصرف خام دانه آن ضد تشنج، مقوی دستگاه گوارش و زیاد کننده شیر مادران است.


قاصدک: دم کرده برگ قاصدک برای دفع سنگ کلیه و سنگ کیسه صفرا خاصیت درمانی دارد.


گلاب: برای درمان آفت دهان، سردرد و آرام بخشی موثر است.


قارچ: مصرف قارچ برای تقویت استخوان ­ها و رفع خستگی مفید است و به صورت پخته مصرف می ­شود.


دنبلان: این قارچ ضد سرطان و درمان کننده کم خونی است و به صورت سرخ شده استفاده می شود و در تپه ها ی مغان در فصل بهار می روید.


کلم: مصرف آب کلم و میوه آن برای رفع سموم بدن مفید است.


سنجد: جوشانده ریشه، گل و میوه این گیاه برای درمان بیماری­ های دندان و زخم معده مفید است.


دارچین: دم کرده پوست ساقه این گیاه مسکن، ضد ویروس، آرامبخش، تنظیم کننده فشارخون و برای درمان بیماری ­های قلبی و قند مفید است.


چای: دم کرده برگ چای آرامبخش، خلط آور و برطرف کننده سردرد و مواد سمی بدن است.


شیرین بیان: ریشه این گیاه خاصیت دارویی دارد و جوشانده و دم کرده آن برای درمان بیماری ­های دستگاه تنفس، ناراحتی ­های ادراری و زخم معده مفید است. از پودر، عصاره و شربت ریشه این گیاه نیز استفاده می ­شود. در اطراف مغان در دشتها و در کنار رود ارس می روید و ریشه در پاییز برداشت می شود.


کاسنی: دم کرده برگ، ساقه و دانه تصفیه کننده خون، تب بر و تقویت کننده کلیه، کبد و پوست است. جوشانده و دم کرده ریشه، ساقه و گل صفرابر و تقویت کننده پوست بوده و برای درمان ورم مفاصل و طحال مفید است. جوشانده و دم کرده ریشه و ساقه در دفع سنگ کلیه، سنگ مثانه و سنگ کیسه صفرا و درمان نارسایی های کبدی، رفع چربی کبد و رفع تب مفید است. دم کرده ریشه تقویت کننده کبد و تصفیه کننده خون است. در بهار در دامنه کوهها در مغان می روید.


اقاقیا: گل اقاقیا برای درمان ورم دهان، حلق و تسکین سرفه مفید است.


گیلاس: میوه گیلاس مقوی بدن، حاوی ویتامین A و محرک شهوت است. دم کرده دم گیلاس در شکستن سنگ های کلیه و رفع عفونت کلیه و مثانه مفید است. در تابستان در باغات مغان برداشت می شود .


آلبالو: مصرف خام و جوشانده میوه آلبالو برای درمان بیماری­ های کلیوی، تنظیم کار کبد و روده ها مفید است و خاصیت ضد سرطانی نیز دارد.


آناناس: مصرف میوه آناناس به صورت خام برای درمان سینوزیت، بیماری­ های مجاری ادراری، درمان زخم ­ها و بیماری ­های دهان مفید است.


مرزنجوش: دم کرده گل این گیاه آرامبخش و مسکن میگرن است و برای درمان سرفه و عفونت سینه و تقویت اعصاب مفید است. همچنین جوشانده و دم کرده برگ و گل برای لاغری و درمان عفونت مفید است.  در دامنه کوه در فصل بهار و تابستان می روید.


قشنگی: جوشانده دانه این گیاه در درمان عفونت های داخلی مصرف می شود و در کوه در فصل بهار می روید.


سیریش: مصرف خام برگ و ساقه یا استفاده آن ها در غذا برای درمان عفونت روده و یبوست مفید است و این گیاه در فصل بهار در مناطق کوهستانی رویش دارد.


پولکه یا پولک: دم کرده برگ و گل برای درمان عفونت رحم زنان مفید است. دم کرده برگ و ساقه ضد عفونی کننده قوی و آرام بخش بوده و برای درمان سرفه و سرماخوردگی مفید است. در تمام فصول در کلیبر و هوراند می روید.


بارهنگ: مصرف برگ، گل و دانه این گیاه به صورت جوشانده، دم کرده و خام، قابض روده، ضد التهاب، برطرف کننده عفونت روده است و برای زنان سرد مزاج نیز مفید است. مصرف دانه خیسانده شده در آب برای درمان یبوست مفید است و در فصل بهار و تابستان در اطراف دشت مغان می روید.


اسطوخودوس: دم کرده گل ضدآسم و ضد تشنج است و برای درمان برونشیت، سیاه سرفه و آسم مفید است. در دامنه کوهها در فصل بهار می روید.


ترشک: مصرف خام برگ در درمان یبوست و اسهال مزمن مفید است و تصفیه کننده خون است. در کوه در فصل بهار می روید.


خارشتر: مصرف دانه به صورت خام و دم کرده در رفع سنگ کلیه و عفونت مثانه مفید است و عرق خارشتر هم استفاده می شود. جوشانده ساقه در دفع سنگ کلیه مفید است. در مغان در تمام فصول یافت می شود.


مرزه: دم کرده ساقه ضد اسهال است.


ذرت: دم کرده کاکل ذرت در دفع سنگ های کلیوی مفید است. در تابستان در مزارع مغان کشت می شود.


ناخنک: دم کرده ساقه در درمان سرماخوردگی و رفع سنگ های کلیه مفید است و در تابستان در اطراف مغان می روید.


اسپند: دانه این گیاه به صورت دود کردن ضدعفونی کننده است و برای سینوزیت مفید است. در تابستان در اطراف مغان به وفور یافت می شود.


سنا: دم کرده برگ آن ملین و  برای درمان یبوست و افسردگی مفید است. در بهار و تابستان در دامنه کوهها می روید.


یونجه: دم کرده دانه چاق کننده، اشتها آور، مقوی قوای جنسی و ضد کم خونی است. دم کرده برگ اشتها آور و حاوی ویتامین است. مصرف خام برگ یونجه برای درمان کم خونی، پوکی استخوان و سرفه مفید است.


فندق: مصرف میوه نقویت کننده مغز است ولی مصرف بیش از اندازه باعث نفخ روده می شود.


بادرنجبویه: دم کرده ساقه بالابرنده فشارخون، خواب آور، ضد تشنج، مقوی مغز و خون ساز است.


عروسک پشت پرده: جوشانده و دم کرده برگ و گل این گیاه برای درمان بیماری های معده، مری و ریه مفید است. همچنین دم کرده برگ در تنظیم دوره قاعدگی خانم ها موثر است. در تابستان در باغات و دامنه کوهها می روید.


جوزهندی: دم کرده دانه برای درمان درد کلیه و تقویت اندام تولید مثلی در زنان و مردان مفید است. در هندوستان می روید.


سورنجان: دم کرده ریشه مسهل بوده و برای رفع درد مفاصل مفید است.


بهارنارنج: دم کرده گل نشاط آور و آرامبخش بوده و برای رفع ناراحتی قلبی و تقویت اعصاب و درمان افسردگی مفید است. در شیراز در بهار موجود است.


چنار: دم کرده برگ برای رفع سرماخوردگی مفید است.


افسنطین: دم کرده گل صفرابر است. در مناطق کوهستانی در فصل بهار می روید.


زوفا: دم کرده گل برای رفع علائم آسم، سرفه های مزمن و گرفتگی سینه مفید است و در مناطق کوهستانی در بهار می روید.


سپستان: جوشانده دانه برای درمان تب، افسردگی و سردرد مفید است و در مازندران و گرگان در فصل تابستان محصول می دهد.


هل: مصرف دانه به صورت خام و جوشانده برای تقویت معده وهضم غذا مفید است.


کدو: مصرف خام تخم کدو برای درمان عفونت مثانه، کلیه و تقویت قوای جنسی در مردان مفید است و مصرف میوه برای تصفیه خون و رفع کم خونی مفید است.


خرفه: این گیاه سرشار از فولیک اسید است و برای درمان کم خونی مفید است. برگ، ساقه و دانه این گیاه به صورت خام و دم کرده مورد استفاده قرار می گیرد. مصرف خام دانه آن برای تقویت معده، مری و تقویت قوای جنسی در مردان مفید است. در مغان در اواخر بهار می روید.


مسطکی: مصرف خام دانه این گیاه برای درمان رماتیسم مفید است. در تابستان در گرگان و اصفهان می روید.


صمغ عربی: از شیره تنه درختان گرفته می شود و برای درمان اسهال، تقویت روده و رفع گرفتگی صدا مفید است.

 

کندر: مصرف میوه این گیاه برای تقویت مغز و درمان شب ادراری مفید است. در اصفهان در تابستان می روید.

 

مورد: جوشانده برگ برای درمان عفونت دندان و لثه، تقویت معده و جلوگیری از ریزش مو مفید است. در جنگل در تابستان می روید.

 

سداب: جوشانده و دم کرده برگ، گل و دانه برای دفع سنگ کلیه و درمان کمر درد، سر درد و درد لگن مفید است و در مراتع سر سبز در بهار می روید.

 

گل نیلوفر: جوشانده برگ و گل آن برای تقویت معده، قلب و برطرف کردن تب مفید است و در تابستان در مازندران می روید.

 

زرنباد: مصرف خام برگ و ساقه مقوی معده، ضد نفخ بوده و در درمان نازایی زنان تاثیر مثبت دارد.

 

آمله: مصرف میوه و دانه به صورت خام و خیس شده در آب برای تقویت مو و نیروی جسمانی مفید است و حاوی ویتامین C نیز می باشد و در تابستان در مناطق کوهستانی می روید.

 

بسفایج: برگ و ساقه این گیاه به صورت دم کرده و خیسانده در آب در طب سنتی مصرف می شود و برای درمان هپاتیت، یرقان، آلرژی و ترک اعتیاد مفید است . در بهار و تابستان در مراتع سر سبز می روید.

 

اسفرزه: مصرف دانه به صورت خیس شده در آب برای درمان بیماری های کبد، کلیه، معده و یبوست مفید است و در سیستان و بلوچستان در تمامی فصول می روید.

 

نارنج: میوه آن اشتهااور، ضد سرفه و مقوی بدن است.

 

انار: میوه آن برای درمان بیماری های قلبی و کاهش فشار و چربی خون مفید است.

 

ترب: مصرف خام برگ و ریشه برای درمان بیماری های کبدی و دفع سنگ کیسه صفرا و مثانه مفید است.

 

شقایق: دم کرده برگ و گل برای درمان آسم، سیاه سرفه مفید است و خاصیت آرام بخشی نیز دارد.

 

قهوه: دم کرده دانه برای درمان سردرد و میگرن مفید بوده و ادرار آور است.

 

خرخیار: میوه این گیاه مصارف صنعتی دارد و جهت تهیه آفت کش ها و سموم کشاورزی مصرف می شود و خاصیت دورکنندگی حشرات را دارد. مصرف این گیاه برای انسان خطرناک است و ممکن است منجر به کما و مرگ شود. خرخیار در تابستان در مغان می روید.

 

کتان: کاهنده چربی خون است و در درمان بیماری پروستات تاثیر مثبت دارد. در مغان وجود دارد و عصاره آن هم مصرف می شود.

 

هوفاریقون : گل این گیاه خاصیت دارویی داشته و در درمان میگرن و اختلالات عصبی کاربرد دارد عرق این گیاه نیز استفاده می شود. این گیاه اطراف مغان یافت می شود.


افتیمون : عرق این گیاه اشتها آور است و در مغان وجود دارد.


مریم گلی: دم کرده گل برای بیماران دیابتی و تنظیم قاعدگی در خانم ها مفید است. در مغان می روید.


گلپر: مصرف خام گل این گیاه ضد نفخ، قاعده آور و شیرافزا است. در مغان می روید.


شاهی: مصرف خام دانه گیاه باعث افزایش قوای جنسی در مردان می شود.

 

نویسنده: مریم عیدی

 ۱۳۹۴/۱۰/۲۷ ه‍.ش.

 ۱۱:۲۸:۴۵