در طب سنتی شهرستان نمین گیاهان زیر به روش هایی که ذکر شده است، مورد استفاده در مانی قرار می گیرند.


پونه (یارپوز) : دم کرده برگ، ساقه و گل پونه خلط آور، ضد نفخ و ضدعفونی کننده بوده و برای درمان سرماخوردگی و عفونت استفاده می شود. دم کرده برگ و گل پونه ضد چرک است. این گیاه در کنار رودخانه، مناطق مرطوب و دامنه کوهها در بهار و تابستان می روید.

گل ختمی: نوشیدن دم کرده برگ ختمی سرفه را برطرف می کند. دم کرده گل این گیاه برای درمان جوش صورت، سرفه و سرماخوردگی مفید بوده و نرم کننده سینه و گلو است. جوشانده گل آن تب و درد شکم را برطرف می کند. این گیاه در اطراف کشتزارها و مناطق کوهستانی در فصل بهار تا پاییز می روید.

گل گاوزبان (گوزبان): دم کرده برگ گل  گاو زبان برای قلب و اعصاب مفید و موثر است. دم کرده گل آن آرامبخش اعصاب و برای تقویت بدن و رفع تشنگی مفید است. دم کرده ریشه و گل آن برای معالجه بیماری قلبی مفید می باشد. این گیاه در مناطق علف زار ، جنگل  (حیران)، خانقاه ، مناطق معتدل در فصل پاییز (یاز)، تابستان و بهار (بخصوص اردیبهشت) می روید.

باکلِجا: گل این گیاه نرم کننده سینه می باشد. این گیاه درخانقاه در فصل بهار می روید.

قره گیله: دم کرده این گیاه برای تنظیم فشار خون مفید و موثر می باشد. این گیاه درجنگل در فصل بهار می روید.

گِلدیک (نسترن): دم کرده میوه نسترن ضداسهال و تقویت کننده قلب می باشد. از دم کرده برگ و میوه این گیاه برای درمان بیماری کلیوی، سنگ کلیه، همچنین فشار خون و قند خون استفاده می شود. همچنین دم کرده میوه آن برای درمان پروستات مفید و موثر است. این گیاه در جنگل فندقلو وجود دارد.

ازگیل: مصرف دم کرده پوست درخت برای رفع تشنگی مناسب است. این گیاه درخانقاه در فصل پاییز می روید.

بومادران (بویمادره): دم کرده گل بومادران برای تقویت قلب و اعصاب، تقویت بینایی، رفع دل درد، اختلالات قاعدگی و درد معده مفید می باشد. جوشانده برگ، ساقه و گل بومادران نرم کننده و ضد باکتری است. دانه این گیاه درد شکم را برطرف می کند و دم کرده گل و دانه این گیاه ضد عفونت می باشد.  این گیاه در مناطق کم آب، کوهها، جنگل، صحرا در فصل تابستان (، تیر، خرداد) و بهار می روید.

گل بابونه: دم کرده گل بابونه آرامبخش بوده و برای برطرف کردن عفونت و درد شکم و معده به کار می رود. دم کرده برگ و گل این گیاه برای سرماخوردگی و تسکین درد معده مصرف می شود. دم کرده میوه بابونه برای درمان میگرن و سرماخوردگی مفید و موثر است. بابونه در جنگل، کوه، چمن زار، کوههای فندقلو و آب و هوای معتدل بوده و در بهار، 20 خرداد گلدهی، پاییز می روید.

کاشنه: نوشیدن دم کرده ریشه کاشنه تصفیه کننده خون می باشد. این گیاه کنارجاده ها در فصل پاییز می روید.

آویشن (کهلیگ اوتی): مصرف دم کرده برگ، ساقه و گل آن برای درمان تنگی نفس، سرفه و  سرماخوردگی مفید است. جوشانده و دم کرده برگ و گل آویشن ضد درد شکم، ضد سکته و مقوی معده می باشد. همچنین دم کرده برگ، ریشه و ساقه این گیاه در برطرف کردن عفونت موثر است. محل رویش این گیاه جنگل، کوهها و مناطق کم آب و بیابانی در پاییز، تابستان (خرداد) و بهار (اردیبهشت) می باشد.

گل پر (بالدرغان): مصرف خام دانه گل پر عفونت بدن را از بین می برد. مصرف خام ساقه بالدرغان ضد میکروب بدن و ضد عفونت می باشد. جوشانده میوه و دانه آن ضد اسپاسم است. مصرف خام برگ این گیاه برای درمان بیماری های سیستم اعصاب مفید و موثر می باشد. (فراوری شده در شیرینی پزی ها)این گیاه در جنگل، منطقه باغرو و مناطق مرطوب در اواخر تابستان (خرداد و تیر) و پاییز می روید.

سهلاب: مصرف خام ریشه این گیاه تقویت کننده بدن می باشد. دم کرده و مصرف خام دانه این گیاه برای رفع خلط سینه و سرفه مفید و موثر می باشد. این گیاه در کوه و چمن زار در فصل بهار تا پاییز می روید.

توح لیجه: دم کرده برگ این گیاه به عنوان مسکن بوده و برای رفع سردرد به کار می رود. دم کرده گل این گیاه برای برطرف شدن 

سرفه مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه در کوه ها در فصل بهار و تابستان می روید.

گزنه (گیجی تیکان): دم کرده برگ برای درمان بیماری قند خون استفاده می شود. این گیاه در جنگل و همه جا در بهار تا پاییز می روید.

چی اَلَی: دم کرده ریشه این گیاه برای 70 درد درمان است. این گیاه درجنگل در فصل تابستان می روید.

علف چشمه (بولاغ اُوتی): مصرف خام، جوشانده و دم کرده برگ و ساقه این گیاه برای بیماران دیابتی مفید است. همچنین جوشانده برگ و ریشه برای رفع سر درد، میگرن  و قند خون (دیابت) نیز مفید می باشد. محل رویش این گیاه کنار آب یا رودخانه در بهار تا پاییز می روید.

اترشک (َوَلیک): برگ ترشک ضد نفخ است و دم کرده آن موجب تقویت کلیه می شود. دم کرده دانه این گیاه برای درمان درد کلیه و رفع خارش بدن مفید می باشد. دم کرده ریشه نیز برای درمان عفونت مناسب است. این گیاه در زمین کشاورزی و علفزارها در بهار تا پاییز می روید.

یمیشان (اَت آلماسی): مصرف دم کرده ریشه یمیشان برای درمان بیماری قلبی مفید می باشد. دم کرده برگ آن برای بهبود بیماری قلبی به کار می رود. دم کرده برگ، ساقه و میوه یمیشان برای درمان زخم معده مفید است. اگر جوشانده ریشه آن مثل چای روزی یک تا دو استکان مصرف شود، شادی آور بوده و برای درمان عفونت کبد و ناراحتی اعصاب مفید و موثر است. محل رویش این گیاه جنگل و دامنه کوهها می باشد.

سومی توپ: نوشیدن دم کرده گل آن آرامبخش بدن است. این گیاه در فصل بهار می روید.

گل بنفشه: دم کرده گل آن برای برطرف کردن عفونت و چرک مفید و موثر است. این گیاه در کوه و جنگل در بهار می روید.

گل آبی: دم کرده برگ گل آبی همانند مسکن عمل می کند. این گیاه در جنگل در بهار می روید.

گل سرخ (قزل گول): دم کرده ریشه این گیاه برای درد شکم و تنظیم فشار مفید و موثر است.

نعناع کوهی: مصرف خام برگ آن برای درمان درد معده مفید می باشد. خیساندن گل آن در آب برای درمان بیماری سرماخوردگی مفید است. این گیاه در کوه، خانقاه در فصل بهار تا پاییز می روید.

 به (هِیوا): دم کرده برگ هیوا برای بیماری کم خونی (خون ساز) مفید بوده و باز کننده رگ ها است.  به را تکه تکه می کنند و بعد رنده کرده و خشک می کنند و بعد مثل چایی دم می کنند. این درخت در جنگل و باغات همه مناطق در بهار تا پاییز می روید.

بزوشا (چهار تخم): دم کرده دانه این گیاه ضد سرفه می باشد.  این گیاه در جنگل در پاییز می روید.

خاکشیر (شووَرَن): دم کرده دانه خاکشیر برای رفع فشار خون و تب مفید است. این گیاه در زمین کشاورزی زمان در بهار تا پاییز می روید.

زغال گردو: جوشانده برگ آن برای درمان بیماری قند مفید است. این گیاه در مناطق خلخال فصل  پاییز می روید.

دارچین: دم کرده ریشه دارچین برای رقیق کردن خون مفید و موثر می باشد.

زنجبیل با عسل: مصرف ریزوم این گیاه با عسل در درمان بیماری میگرن موثر می باشد.

کاسنی (چردخ): جوشانده و دم کرده کاسنی را برای تصفیه خون می نوشند. جوشانده ریشه، ساقه و برگ کاسنی ضد چربی است و برای درمان بیماری کبدی و یرقان مفید است. این گیاه در دشت اردبیل و مناطق مختلف در اواخر بهار و تابستان (تیر و مرداد) می روید.

گل راعی (گل رایی): دم کرده گل آن برای درمان بیماری کاندیدای ایدز (تقویت سیستم ایمنی بدن) مفید و موثر است. این گیاه در کوههای تالش، اواخر خرداد می روید.

زلزالک وحشی: میوه زالزالک در درمان بیماری های قلبی مورد استفاده قرار می گیرد. جوشانده برگ، گل و میوه آن مقوی قلب می باشد. این گیاه در کوههای آذربایجان و مناطق مختلفف اول مهرمی روید.

علف گربه: جوشانده ریشه این گیاه برای درمان بیماری اعصاب مفید است. این گیاه در دشت اردبیل و فصل پاییز می روید.

شیرین بیان: شیره ریشه شیرین بیان برای درمان زخم معده، رفع عفونت، رفع بوی بد دهان و رفع خستگی مورد استفاده قرار می گیرد. جوشانده ریشه این گیاه برای درمان دیابت، درد معده ، سرطان معده و مثانه مفید می باشد. لازم به ذکر است مصرف این گیاه برای افرادی که فشارخون دارد مضر است، زیرا فشار خون فرد را بالا می برد. محل رویش این گیاه دشت اردبیل در تابستان و پاییز می باشد.

آجی قوغ: میوه آن کیست بینی را برمی دارد. این گیاه در مغان در اوایل بهار و اواخر زمستان می روید.

اگلیل: دم کرده ساقه این گیاه برای درمان بیماری اعصاب و سردردهای عصبی مفید است. این گیاه در کوه ها در بهار میروید.

برگ زیتون: جوشانده و دم کرده برگ زیتون در تنظیم فشار خون مفید می باشد.

گل محمدی: دم کرده دانه این گل برای تقویت قلب و اعصاب و قوای جنسی مفید و موثر است.

اِسپند (اوزرلیک، اسفنج): دم کرده گل و دانه این گیاه برای قند خون مفید می باشد. این گیاه در بیابان کم آب در تابستان (خرداد و تیر ماه) می روید.

اسنبه: دم کرده دانه این گیاه برای درد مفاصل مفید می باشد. این گیاه در کوه در بهار می روید.

گوش خرگوش: دم کرده گل این گیاه را برای رفع عفونت مصرف می کنند.

غاز ایاغی: جوشانده برگ این گیاه تصفیه کننده خون است. این گیاه در همه مناطق از اردیبهشت تا تیر ماه می روید.

سیر: این گیاه میکروب کش و ضدعفونت است و فشار خون را تنظیم می کند.

فلوکس: مصرف میوه این گیاه برای درمان یبوست و نرم کردن شکم مفید است. این گیاه در کوهستان در بهار و تابستان می روید.

زرشک وحشی: جوشانده دانه آن برای درمان قند خون، تصفیه خون، غلظت خون، آلرژی و فشار خون مفید است. این گیاه در کوهها در بهار میروید.

کونل (مانند ثعلب): دانه آن را هر روز 2 عدد صبح وشب روی زبان یا در دهان می مکند برای بیماری اعصاب و ضد سردرد است. این گیاه در کوهستان در بهار میروید.

انار وحشی: اگر میوه آن با دانه انبه آسیاب شود و با میخک مخلوط شود، برای شست و شوی دهان و عفونت دهان مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه در تابستان در گیلان می روید.

ترکیب تخم شنبلیله با تخم کاهو: اگر مخلوط دانه آسیاب شده شنبلیله و کاهو به صورت قرص مصرف شود و یا با خمیر نان مخلوط شود، برای درمان مرض قند و دفع سموم بدن مفید می باشد.

بارهنگ: مصرف دم کرده برگ این گیاه عفونت را درمان می کند. این گیاه کناره رودها در تابستان و بهار میروید.

سیب ترش: مصرف خام میوه آن گُر گرفتگی را برطرف می کند. این گیاه در جنگل در فصل تابستان می روید.

چله کوهی (چله داغی): ضماد حاصل از پودر ریشه این گیاه با دمبه گوسفند برای درمان زخمهای عفونی مورد استفاده قرار می گیرد. محل رویش این گیاه اطراف تپه ها در همه فصول به خصوص اواخر بهار می باشد.

گلابی (خرچه رسیده): مصرف خام این میوه در رفع یبوست مفید می باشد. این گلابی در جنگل در تابستان ها میوه میدهد.

کندر: جوشانده میوه کندر برای درمان آسم، عفونت، گرفتگی نفس و ریه به کار می رود. این گیاه در مازندران میروید.

بیدمشک: دم کرده گل این گیاه سردرد را برطرف می کند. این گیاه در جنگل در اول بهار گل می دهد.

شاه تره:  شستشوی سر و بدن با جوشانده گل و ساقه این گیاه برای ریزش مو، جوش سر، خارش سر و بدن مفید و موثر است. 

پنیرک: جوشانده برگ و گل این گیاه برای رفع عفونت ریه به کار برده می شود. مخلوط دانه پنیرک با وازلین برای درمان سوختگی مفید است. محل رویش این گیاه خانقاه و کل روستا در بهار و تابستان (خرداد) تا مهر میروید.

بادرنج بویه: مصرف این گیاه بصورت شربت مقوی نیروی بدن و آرامش بخش اعصاب است.

هوُیارپاغی:  برگ و دانه این گیاه برای رفع عفونت زخم به کار برده می شود. این گیاه در نمین و خانقاه فصل بهار و تابستان میروید.

شوید وحشی: مصرف خام و دم کرده برگ و ساقه آن ضد قند خون می باشد. این گیاه در همه جا زمان بهار و تابستان می روید.

رازیانه: مصرف خام تخم آن برای زیاد کردن شیر زنان مفید است. این گیاه در همه جا در بهار و تابستان می روید.

فلفل قرمز: این گیاه مقوی بدن و بالا برنده سیستم ایمنی بدن است و برای استخوان بندی نیز مفید است.  مخلوط پودر فلفل قرمز را با خمیر روی  پارچه می زنند و همانند چسب کمر مورد استفاده قرار می دهند. 

یونجه: پودر یونجه برای درمان دیابت و سم زدایی از بدن به کار می رود و ضد میکروب نیز می باشد. این گیاه در همه جا در بهار تا پاییز می روید.

هوفاریقون: جوشانده برگ، ساقه و گل این گیاه برای درمان بیماری افسردگی، کبد و سرماخوردگی مفید می باشد.این گیاه در تابستان می روید.

چایی پشم کوهی: دم کرده برگ و ساقه این گیاه آرامبخش و ضد عفونت است. محل رویش آن در کوهستان و زمان رویش آن بهار و تابستان می باشد.

کابل: ضماد این گیاه برای درمان شکستگی به کار می رود. این گیاه در نمین می روید.

افسنطین: دم کرده گل آن در باز کردن رگ ها مفید بوده و باعث روشنایی چهره نیز می گردد.  این گیاه در محل کوه های شنی مثل عنبران در بهار می روید.

سماق: تخم سماق مقوی قلب، تصفیه کننده خون و بازکننده گرفتگی ریه ها است. این گیاه در همه جا زمان بهار و تابستان میروید.

پولک (دوشان قولاغی): قرار دادن برگ این گیاه روی زخم باعث ضدعفونی شدن و التیام زخم می گردد. این گیاه در دشتها در بهارتا پاییز می روید.

ناخنک: دم کرده دانه این گیاه برای رقیق کردن خون و رفع عفونت مفید می باشد. این گیاه در بهار می روید.

آلوچه: دم کرده گل این گیاه عفونت گلو را برطرف می کند. این گیاه در اطراف نمین و جنگل زمان تابستان و بهار می روید.

تخم حولیک: جوشانده و دم کرده برگ، گل و دانه این گیاه تسکین دهنده درد بدن می باشد. برگ این گیاه را در آش نیز می ریزند و مصرف می کنند. محل رویش این گیاه خانقاه نمین در فصل تابستان می باشد.

پونه: دم کرده برگ و ساقه پونه برطرف کننده عفونت است. این گیاه در روستاها و کوهها در بهار و تابستان می روید.

باباآدم: جوشانده و دم کرده برگ و ریشه آن تصفیه کننده خون بوده و کچلی را درمان می کند.  این گیاه در نمین در اواسط بهار می روید.

آقطی: ریشه و گل این گیاه برای درمان بیماری روماتیسم مفید است و باعث لطافت پوست می  گردد. این گیاه در نمین در تابستان میروید.

اریژرون: دم کرده برگ و ساقه این گیاه برای درمان ناراحتی های ریوی مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه در نمین در اواسط بهار می روید.

قره قات: جوشانده میوه آن برای تقویت چشم و بیماری دیابت مفید و موثر است. این گیاه در نمین در تابستان میروید.

گل قاصدک: مصرف خام برگ این گیاه برای درمان بیماری های کبدی مفید می باشد. این گیاه در نمین در اواسط بهار میروید.

قنطریون: دم کرده و یا ضماد برگ آن باعث تقویت چشم می گردد. این گیاه در نمین در اواسط بهار می روید.

شبدر قرمز: مصرف خام این گیاه ضد سرطان می باشد. این گیاه در نمین در اواخر تابستان می روید.

حشیش المبارک: دم کرده این گیاه برای درمان بیماری زودانزالی به کار می رود. این گیاه در نمین در اواسط بهار می روید.

خارشتر: جوشانده برگ و ساقه این گیاه برای رفع سنگ کلیه مفید است.  این گیاه در شن زار در شهریور و مهر می روید.

مرزنجوش (توکلجه): دم کرده ساقه و گل آن برای برطرف کردن سیاتیک و میگرن مفید و موثر است. گل مرزنجوش برای تقویت اعصاب و قلب مفید بوده و آرام بخش است. این گیاه در کوههای نمین در  بهار و تابستان  می روید.

اشنان (آخچالی چوغان): جوشانده و دم کرده برگ و گل اشنان برای درد مثانه در خانم ها مفید است. دم کرده برگ، ریشه، ساقه و گل این گیاه برطرف کننده عفونت می باشد. محل رویش این گیاه در سنگلاخ، دامنه کوه در اواخر بهار و تابستان می باشد.

گل گون: دم کرده گل این گیاه مانند آنتی بیوتیک عمل می کند. این گیاه در دشت در بهار می روید.

مَرغ (چائر): جوشانده ساقه این گیاه مقوی قلب است. روغن این گیاه برای التیام زخم و سوختگی موثر می باشد. این گیاه در کنار دیوارها در بهار و تابستان می روید.

خرما، پیه گوسفند، چله داغی: درمان درد کمر می باشند. 

دم اسب: جوشانده و دم کرده برگ و ساقه این گیاه برای رفع سنگ کلیه مفید می باشد. این گیاه در اطراف تونل در فصل بهار و تابستان می روید.

بداغ جنگلی: دم کرده برگ این گیاه برای رفع اسپاسم عضلات مفید است. این گیاه در تابستان در نمین می روید.

هویج: تخم هویج برای تنظیم اختلالات قاعدگی زنان مورد استفاده قرار می گیرد. ریشه هویج برای تقویت عمومی و تقویت چشم مفید است. 

کماجنگلی: جوشانده میوه این گیاه دل درد و اسهال خونی را برطرف می کند. این گیاه در اواسط تابستان در نمین میروید.

دیجیتال: دم کرده برگ و گل این گیاه برای رفع بیماری قلبی مفید است. این گیاه در اوایل تابستان در نمین میروید.

غافث: جوشانده برگ این گیاه برای درمان بیماری کبد و قلب مفید است. این گیاه در بهار در نمین می روید.

جنتیانا: جوشانده و مصرف خام ریشه این گیاه برای درمان بیماری کم خونی و آرتروز مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه در تابستان در نمین میروید.

مهر سلیمان: دم کرده، جوشانده و مصرف خام این گیاه برای درمان بیماری پوستی و قند (دیابت) مفید و موثر می باشد. این گیاه در نمین در اواسط بهار می روید.

قره قات: مصرف خام میوه و همچنین دم کرده آن برای درمان فشار خون و قند مفید می باشد. از دم کرده برگ و میوه این گیاه برای تصفیه خون و نیز تنظیم فشار خون استفاده می کنند. جوشانده گل این گیاه تقویت کننده قوای جنسی می باشد.  محل رویش این گیاه جنگل (کوهها)، چمنزار در بهار و تابستان (مرداد) و پاییز می باشد.

عناب: مصرف خام هر روز 4 عدد دانه عناب صبح و شام برای درمان لاغری و رفع سردرد مفید و موثر است. این گیاه در جنگل و کوه زمان تابستان میروید.

کنجد سفید وحشی: اگر آسیاب شده دانه این گیاه با عسل به اندازه یک قاشق مصرف شود برای تقویت هوش و حافظه  مفید می باشد.  این گیاه در بیابان  زمان بهار میروید.

پوست برنج:  برای درمان ریزش موی سر جوشانده پوست برنج را با زرده تخم مرغ مخلوط کرده و به سر می مالند. همچنین مصرف جوشانده پوست برنج برای درمان بواسیر مفید می باشد.

تخم گشنیز وحشی: اگر جوشانده تخم گشنیز دو لیوان صبح و بعد از ظهر مصرف شود، خونریزی زنانه و سردرد را درمان می کند. این گیاه در حیران در بهار می روید.

مریم گلی: جوشانده برگ آن برای درمان کیست و عفونت داخلی مفید است. این گیاه بیابانی-کوهی بوده و در بهار می روید.

خارک: جوشانده میوه خارک مقوی بدن و تقویت کننده چشم می باشد. نوشیدن دم کرده این گیاه خستگی را  رفع می کند. محل رویش این گیاه ترکیه در زمان بهار و تابستان می باشد.

رجل اسد: دم کرده برگ این گیاه برای تقویت قوای جنسی مردان به کار می رود. در اوایل بهار می روید.

بلوط: دانه آن را آسیاب و آردش را مصرف می کنند که نفخ معده، سکسکه، درد و اسهال کودک را رفع می کند. این گیاه در جنگل ها در کل سال می روید.

بهار نارنج وحشی: دم کرده برگ آن برای درمان بیماری اعصاب و رفع خستگی مفید می باشد. این گیاه کنار جاده ها زمان بهار میروید.

درخت انگور که خاکستر می کنند ماست گاو و چله داغی آرد و روغن کنجد را می زنند سوختگی را در عرض 12 ساعت خوب می کند.

کوبر: میوه این گیاه به صورت پودر شده مصرف می شود که برای درمان آرتروز، دیسک کمر و عفونت زانو مفید می باشد. این گیاه در مغان می روید.


نویسنده: سیده یلدا رئیسی ساداتی

1394/11/12

 6:44:18 PM