قره قات ، سدي در برابر رشد سلول هاي سرطان پروستات

نویسنده: مریم عیدی
1397/03/23


قره قات ، سدي در برابر رشد سلول هاي سرطان پروستات

به گزارش خبرگزاري علم و فناوري از اردبيل؛ سرطان پروستات پنجمين سرطان شايع در جهان و دومين سرطان شايع در مردان است. عليرغم پيشرفت هاي اخير در درمان سرطان پروستات، پيشرفت  كمي در معالجه مراحل نهايي اين بيماري حاصل شده است و خاصيت تهاجمي بالاي آن نرخ مرگ و مير را افزايش داده است. در كشور ايران به دليل شيوع بالاي سرطان پروستات از يك طرف و ناهمگوني آن از طرف ديگر نياز به توجه ويژه و شناسايي عوامل درماني جديد احساس مي شود.

سرطان پروستات چیست؟

پروستات غده‌ی کوچکی در بدن آقایان است که دقیقا در زیر مثانه قرار دارد. تمام سلول‌های بدن ما با سرعت مشخصی رشد می‌کنند و تقسیم می‌شوند و بعد از مدتی از بین می‌روند. سرطان پروستات زمانی اتفاق می‌افتد که سلول‌های پروستات با سرعت غیرعادی رشد ‌کنند و برخلاف سلول‌های عادی بعد از پایان عمر خود از بین نروند و تجمع سلول‌ها باعث به‌وجود آمدن تومور در پروستات شود. تومور به‌وجود آمده با گذشت زمان می‌تواند به سایر بافت‌ها، غدد لنفاوی و در نهایت به استخوان‌ها سرایت کند.

سرطان پروستات دومین سرطان رایج در آمریکا و دومین دلیل مرگ‌های ناشی از سرطان در میان مردان است. در آمریکا از هر ۷ مرد ۱ نفر به سرطان پروستات مبتلاست. حدود ۲,۵ میلیون نفر در آمریکا درگیر این بیماری هستند. طبق گزارش انجمن سرطان آمریکا سالانه ۳۰۰۰۰ مرد بر اثر سرطان پروستات جان خود را از دست می‌دهند.

سرطان پروستات در بعضی از آقایان به‌صورت پنهان پیشرفت می‌کند و زمانی علائم خود را نشان می‌دهد که بیماری وارد مراحل پیشرفته شده است. بنابراین شناخت این بیماری و نشانه‌های آن و انجام تست‌های سرطان در تشخیص به‌موقع بیماری اهمیت دارد. پزشک متخصص بهترین کسی است که شما را در مورد لزوم و نحوه‌ی انجام تست‌ها راهنمایی می‌کند. در حال حاضر روش‌های درمانی متفاوتی برای غلبه بر این بیماری وجود دارد و بدون شک روش‌های موجود برای درمان سرطان پروستات همگام با پیشرفت علم در حال پیشرفت است.

 

علائم سرطان پروستات

رایج‌ترین نشانه‌های سرطان پروستات عبارتند از:

    مشکل در دفع ادرار؛ تکرر ادرار؛ ادرار با فشار کم؛ مشاهده‌ی خون در ادرار یا منی؛ تورم پاها؛ درد و ناراحتی در لگن یا مقعد؛ درد به هنگام انزال؛ ناتوانی‌های جنسی.

توجه کنید که گاهی ممکن است سرطان به‌صورت پنهان و بدون هیچ نشانه‌ای پیشرفت کند و ماه‌ها یا حتی سال‌ها بعد نشانه‌های خود را بروز دهد، بنابراین انجام آزمایش‌های منظم در پیش‌گیری و درمان به موقع سرطان پروستات نقش مهمی دارد.

 

آزمایش‌های تشخیص سرطان پروستات

آزمایش آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA): در این آزمایش میزان PSA خون اندازه‌گیری می‌شود. PSA  نوعی پروتئین است که توسط غده‌ی پروستات تولید می‌شود و با یک آزمایش خون ساده می‌توان میزان این ماده را در خون اندازه‌گیری کرد. مشکلاتی از قبیل التهاب، بزرگی پروستات یا سرطان باعث می‌شوند مقدار این ماده در خون از حد نرمال آن بیشتر شود.

در برخی موارد به تشخیص پزشک، آقایان بالای ۵۰ سال یا جوان‌تر که احتمال ابتلا به سرطان پروستات در آنها وجود دارد مورد معاینه‌ی دیجیتال مقعد (DRE) قرار می‌گیرند. همچنین ممکن است از سونوگرافی برای بررسی وجود تومور استفاده شود. چنانچه در معاینات اولیه مورد مشکوکی مشاهده شود، در مرحله‌‌ی بعد برای معاینه‌ی دقیق‌تر، بیوپسی یا همان نمونه‌برداری تجویز می‌شود. در نمونه‌برداری قسمتی از بافت پروستات توسط سوزن مخصوص نمونه‌گیری و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.

معیار گلیسون: پزشک بعد از نمونه‌برداری و بررسی سلول‌های نمونه، نمره‌ای به نمونه‌‌ی موردنظر می‌دهد که معیار گلیسون (Gleason score) نام دارد. هرچه عدد این معیار بزرگ‌تر باشد، توده‌ی موردنظر بدخیم‌تر است. پاتالوژیست به کمک این معیار و آزمایش‌ها و معاینات انجام‌ شده، تشخیص می‌دهد که سرطان در چه مرحله‌ای است و تا چه حد به بافت‌ها و ارگان‌های اطراف خود سرایت کرده است.

عوامل زیر احتمال ابتلا به سرطان پروستات را در آقایان افزایش می‌دهد:

سن: ریسک ابتلا به سرطان پروستات از سن ۵۰ سالگی به بعد افزایش می‌یابد و معمولا در آقایان بالاتر از ۶۵ سال شایع‌تر است.

    نژاد: سیاه‌پوستان آمریکایی بیشتر از سایرین به این بیماری مبتلا می‌شوند و احتمال بروز این بیماری در مردان آسیایی نسبت به سایر نژادها کمتر است.

    سابقه‌ی خانوادگی: در صورتی‌‌ که اقوام نزدیک فرد، مبتلا به سرطان پروستات بوده باشند ریسک ابتلا بالا می‌رود.

    وزن: شیوع این بیماری در آقایان دارای اضافه وزن بیشتر است.

 

روش های درمان سرطان پروستات

برای درمان سرطان پروستات از روش‌های زیر استفاده می‌شود:

 پروستاتکتومی رادیکال که طی آن غده‌ی پروستات از بدن خارج می‌شود؛ پرتودرمانی که با کمک اشعه‌های قوی سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد؛ شیمی‌درمانی که از داروهای شیمیایی برای غلبه بر سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند؛ هورمون‌درمانی که طی آن جلوی تولید هورمون تستوسترون گرفته می‌شود، زیرا این هورمون به رشد تومورهای پروستات کمک می‌کند؛ براکی‌تراپی که در آن برای از بین بردن تومور، ذرات رادیواکتیو در مجاورت تومور قرار داده می‌شود؛ سرمادرمانی که با انجماد بافت‌های منطقه‌ی موردنظر تومور را از بین می‌برد؛ روش اولتراسوندتراپی که با گرم کردن بافت پروستات تومور را هدف قرار می‌دهد.

 

اثرات درماني و كاربردهاي صنعتي گياه دارويي قره قات

قره قات (قره قاط) درختچه ی کوچکی است به ارتفاع تا 60 سانتیمتر که دارای برگ هايی بيضوی و به رنگ سبز روشن است. برگ های اين گياه بادوام بوده ولی در زمستان بر روی گياه باقی نمی مانند.

طعم میوه قره قات ترش است. این میوه در کشورهای اروایی برای درست کردن مرباهای نسبتاً گران قیمت مورد استفاده قرار می‌گیرد. علی رغم اینکه کاشت و نگهداری قره قات چندان سخت نیست، این میوه حتی در اروپا نیز کمیاب است. در ایران، خشک شده قره قات در عطاری ها یافت می شود.

دم کرده قره قات را برای رقیق کردن خون تجویز می کنند و اعتقاد بر آن است که خوردن آن از سکته قلبی ممانعت می کند.

آزمايش های کلينيکی زياد در مورد اثرات ضدميکروبی مجاری ادرار با آب قره قات انجام شده که نتايج بسيار خوبی را به دنبال داشته است.

در آزمايش ديگری کاهش شديد عفونت ادراری زنان به مدت طولانی با مصرف خوراکی عصاره به شکل کپسول مشاهده شده است.

يکي از مهم ترين پروتئين های بدن، کلاژن است که در ساخت تاندون، رباط و غضروف نقش اصلي را دارا است. کلاژن در زمان التهاب روماتيسمی، امراض دهانی و يا بيماري های استخوان و مفاصل از بين می رود. عمل مهم فلاونوئيدها، آنتوسيانين ها و پروآنتوسيانيدین های قره قات جلوگيري از اين عمل است.

همچنين آنتوسيانين ها داراي خاصيت قوي ويتامين P  یا بيوفلاونوئيدها بوده و افزون بر آن داراي خاصيت افزايش ويتامين C داخل سلولی و کاهش شکنندگی مويرگ ها هستند که از اين نظر دو برابر قوی تر است.

خاصيت ضد تجمع پلاکت ها که از اين نظر شبيه به آسپيرين و گياه سير می باشد. به اصطلاح عاميانه افرادی که خون آنها غليظ می باشد، برای جلوگيری از لخته شدن می توانند از قره قات استفاده کنند.

این گیاه برای درمان امراض چشم، هنگام کم سو شدن در شب، يا برای ديد بهتر روز کاتاراکت و گلوکوما نیز کاربرد دارد. در بعضی مشکلات چشمی مانند گلوکوما، کلاژن دارای آسيب هايی می شود که باعث فشار زياد در چشم خواهد شد. بنابراين چون قره قات در حفاظت کلاژن مؤثر است، در موارد ذکر شده مفيد است. از اين رو در اروپا به طور وسيع بدين منظور از آن استفاده مي شود. هم چنين قره قات به مقدار زيادی در اروپا برای مشکلات شبکيه ای حاصل از ديابت نیز مورد مصرف است.

 

قره قات سدي در برابر رشد سلول هاي سرطاني

در بررسي كه محققان اردبيلي روي تاثير عصاره قره قات بر سلول هاي سرطاني پروستات انجام دادند ، مشخص شد كه  آنتي اكسيدان ها و فلاونوئيدهاي طبيعي موجود در قره قات توانسته به ميزان قابل توجهي رشد سلول هاي سرطاني را كنترل نمايد.

با توجه به اينكه سرطان پروستات قابل پيشگيري ترين سرطان ها است استراتژي پيشگيري نسبي از اين بيماري بايد شامل تركيبي از پيشگيري هاي اوليه و دوري از عوامل آسيب زا باشد. استفاده بلند مدت آنتي اكسيدان ها مي تواند قابليت تقليل دادن پاتوژنز سرطان پروستات را بويژه در حالت پيشرفته داشته باشد. براساس يافته هاي اين تحقيق ميوه قره قات ميزان بيان ژن GST  را افزايش داده و اثر بازدارندگي بر روي رشد سلول هاي سرطاني پروستات دارد.

 

انتهاي پيام / مريم عيدي

 

کلمات کلیدی : قره قات ، سرطان پروستات